Nhãn Hiệu Bị Người Khác Đăng Ký Trước: Phải Làm Gì?

Anh/chị đã dùng một tên thương hiệu nhiều năm, rồi phát hiện người khác nộp đơn hoặc đã được cấp văn bằng nhãn hiệu đó. Giờ phải làm gì để không mất thương hiệu của mình? Câu trả lời phụ thuộc vào một điều: đơn của bên kia đang chờ cấp hay đã được cấp văn bằng. Bài viết này, Luật Hoàng An giúp anh/chị xác định tình huống, nhớ thời hạn và chuẩn bị bằng chứng.

I. KIỂM TRA ĐƠN CỦA BÊN KIA ĐANG Ở GIAI ĐOẠN NÀO?

Anh/chị cần biết ba thông tin: ngày nộp đơn, ngày công bố đơn (nếu đã công bố) và đơn đã được cấp văn bằng hay chưa. Các thông tin này tra được trên cơ sở dữ liệu của Cục Sở hữu trí tuệ. Ba thông tin này quyết định hướng xử lý và hạn nộp.

Nguyên tắc của pháp luật nhãn hiệu Việt Nam là ưu tiên người nộp đơn hợp lệ sớm nhất, nên việc chưa đăng ký là rủi ro lớn với người đã dùng nhãn hiệu từ trước. Tuy vậy, người dùng trước vẫn có những công cụ pháp lý nếu chứng minh được quyền của mình.

II. CÁC TRƯỜNG HỢP CÓ THỂ XẢY RA

1. Trường hợp đơn của bên kia đang chờ cấp bằng

Nếu đơn đã được công bố nhưng chưa được cấp văn bằng, anh/chị có thể phản đối đơn hoặc gửi ý kiến của bên thứ ba.

a. Thời hạn phản đối

Theo quy định tại Điều 112 Luật Sở hữu trí tuệ, người phản đối phải thực hiện trong 5 tháng kể từ ngày đơn được công bố. Đối với đơn được công bố từ 01/4/2026, thời hạn phản đối là 3 tháng kể từ ngày công bố. Do đó anh/chị cần tính hạn ngay khi biết đơn của bên kia, và đối chiếu văn bản gốc để chắc chắn về mốc áp dụng. Sau thời hạn này, Cục không tiếp nhận đơn phản đối nữa. Anh/chị vẫn có thể gửi ý kiến bằng văn bản nhưng chỉ mang tính tham khảo.

b. Nội dung và bằng chứng

Ý kiến phản đối cần lập bằng văn bản tiếng Việt, nêu căn cứ và kèm tài liệu chứng minh (nguồn tham khảo). Nếu ý kiến liên quan đến quyền đăng ký, Cục có thể yêu cầu bên phản đối khởi kiện ra Tòa án, và quyết định cấp hay không cấp phụ thuộc kết quả vụ án. 

Lưu ý: Phản đối đơn có phát sinh phí, lệ phí; ý kiến thông thường thì không.

2. Trường hợp bên kia đã được cấp văn bằng

Khi văn bản bảo hộ đã được cấp, anh/chị có thể yêu cầu hủy bỏ hiệu lực. Có hai căn cứ phổ biến:

• Người nộp đơn không có quyền đăng ký. Điều 87 quy định người có quyền đăng ký nhãn hiệu là người sản xuất hoặc cung cấp hàng hóa, dịch vụ mang nhãn hiệu. Căn cứ hủy bỏ nằm ở điểm a khoản 2 Điều 96. Yêu cầu này phải được đưa ra trong 5 năm kể từ ngày cấp văn bằng.
• Người nộp đơn có dụng ý xấu. Căn cứ ở điểm a khoản 1 Điều 96, nhằm chống việc chiếm đoạt uy tín của chủ sở hữu thực tế. Theo nguồn trên, căn cứ này không bị giới hạn bởi thời hiệu 5 năm.

Ngoài ra, nếu nhãn hiệu của anh/chị là nhãn hiệu nổi tiếng hoặc đã nộp đơn sớm hơn, có thể có căn cứ khác để yêu cầu hủy bỏ.

Tuy nhiên, điểm khó nhất là chứng minh. Người yêu cầu phải chứng minh nguồn gốc và quá trình sử dụng nhãn hiệu từ trước ngày nộp đơn của bên kia; với căn cứ dụng ý xấu, cần chứng cứ cho thấy bên kia cố ý chiếm đoạt uy tín. Thủ tục có thể kéo dài. 

III. CHUẨN BỊ BẰNG CHỨNG TỪ SỚM

Dù chọn hướng nào, anh/chị cần bộ chứng cứ chứng minh đã dùng nhãn hiệu từ trước:

• Hóa đơn, hợp đồng bán hàng có tên nhãn hiệu, ghi rõ ngày tháng.
• Bao bì, tem nhãn, ảnh sản phẩm có thể xác định thời điểm sử dụng.
• Tài liệu quảng cáo, bài đăng website, mạng xã hội kèm ngày đăng.
• Doanh thu, số lượng bán, phạm vi khách hàng theo thời gian.
• Giấy tờ về quá trình hợp tác nếu bên đăng ký từng là đại lý, nhà phân phối hoặc đối tác của anh/chị.
• Kết quả tra cứu: ngày nộp đơn, ngày công bố đơn của bên kia.

Theo Luật Sở hữu trí tuệ, việc "sử dụng" nhãn hiệu gồm gắn nhãn lên hàng hóa, bao bì, giấy tờ giao dịch; bán, quảng cáo, trưng bày, vận chuyển hoặc nhập khẩu hàng mang nhãn hiệu (Điều 124 Luật Sở hữu trí tuệ).

IV. CÁC HƯỚNG KHÁC NGOÀI TRANH CHẤP

• Thương lượng, mua lại nhãn hiệu. Nếu bên kia đồng ý, hai bên có thể làm thủ tục chuyển nhượng. Xem bài thủ tục chuyển nhượng nhãn hiệu.
• Đổi hướng thương hiệu. Khi bằng chứng yếu và tranh chấp kéo dài, đổi tên hoặc thiết kế khác rồi nộp đơn mới có thể nhanh và rẻ hơn. Nên tra cứu kỹ trước khi nộp.
• Khởi kiện ra Tòa án trong trường hợp tranh chấp quyền hoặc hành vi xâm phạm. Cần luật sư đánh giá hồ sơ cụ thể, chúng tôi chưa xác minh quy định chi tiết trong bài này.

Nếu thương hiệu của anh/chị đang bị người khác đăng ký trước, Luật Hoàng An hỗ trợ tra cứu tình trạng đơn, đánh giá khả năng phản đối hoặc hủy bỏ, và đề xuất phương án phù hợp. Anh/chị gửi tên nhãn hiệu, thời điểm bắt đầu sử dụng và thông tin đơn của bên kia để chúng tôi tư vấn. Với thương hiệu của mình, anh/chị nên đăng ký sớm: xem dịch vụ đăng ký bảo hộ nhãn hiệu độc quyền, phí dịch vụ 1.200.000 đồng, chưa gồm lệ phí nhà nước.